حجت الاسلام دکتر محمدنژاد:

استادان باید در پاسخ به شبهات و مسائل پیچیده دانشجویان توانمند باشند

نخستین نشست مجازی معاونین آموزشی - پژوهشی دفاتر استانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در حوزه گروه‌های معارف اسلامی با شرکت استان‌های: تهران، ایلام، خوزستان، آذربایجان شرقی، لرستان، سمنان، بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان برگزار شد.

به گزارش مرکز ارتباطات و اطلاع رسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، حجت الاسلام محمدنژاد رئیس مرکز هم اندیشی استادان و نخبگان دانشگاهی نیز با تشکر از حضور حاضرین و فعالیت‌های بسیار ارزنده معاونین آموزشی - پژوهشی گفت: نکته‌ای که به نظر بنده می رسد مربوط به مأموریتی است که به عهده همه ماست و آن هم گروه معارفی تشکیل شده و اعضای هیئت علمی فعال هستند. عموماً ساختار دانشگاه‌ها حامی اعضای هیئت علمی است و برای اعضای هیئت علمی، دانشجو در نظر می‌گیرند که مقاله بنویسند و ارتقاء پیدا کنند. اما گروه معارف متأسفانه از این شرایط مستثنی است و این حمایت را در دانشگاه به صورت ساختارمند ندارد. متاسفانه گروه معارف از دانشجوی تحصیلات تکمیلی محروم است و این در مقوله ارتقاء برای آن ها مشکل ساز می‌شود علی الخصوص ماده 3 پژوهشی آن‌ها. معتقدم که عزیزان به عنوان معاون محترم آموزشی- پژوهشی خودتان را مانند مدیرگروهی که اعضای هیئت علمی همه دانشگاه‌ها عضو آن هستند نگاه کنید. و واقعا برای ارتقاء آن ها برنامه داشته باشید.

مدیر مرکز هم اندیشی استادان و نخبگان دانشگاهی افزود: در بحث فرهنگی همین برگزاری برنامه‌های گفتگوی ماه، دادن گواهی، برگزاری جلسات هم اندیشی، برگزاری جلسات مربوط به دانش افزایی، هرچند متولی دارد و معمولا مسئولین نهادها مسئول این برنامه ها هستند و دبیران هم اندیشی این امور را پیگیری می‌کنند اما شما مثل یک ستاد حداقل انتظاراتتان را از دانشگاه‌هایی که این برنامه ها را برگزار نمی کند مطرح کنید که این اتفاق بیفتد.

وی ادامه داد: در بخش آموزشی هم ما به لحاظ کمی مشکلی نداریم و عمده مشکل مربوط به ارزشیابی است. و این دلایلش مشخص هست چون ارزشیابی استادان معارف تابعی از مسائل سیاسی است با میزان رضایت از وضعیت یا نارضایتی از اوضاع کشور بالا و پایین می‌شود. که خب اینها در اختیار ما نیست چیزی که در اختیار ماست توانمندسازی اساتید است. ما در بحث ابزارهای آموزشی، بحث مطالب روز مشکل داریم و برگزاری کارگاه ها در این زمینه ها مثل آب رساندن به فرد تشنه است. لذا این هم یکی از مسئولیت های ما هست.

حجت الاسلام محمدنژاد تصریح کرد: ما مثلا در بحث علوم قرآنی احساس می‌کنیم اساتید در تعامل با دانشجویان خود، پاسخگوی بسیاری شبهات نیستند و این باعث می شود دانشجو احساس کند استاد توانمندی علمی ندارد یا مثلا درخصوص شبهاتی که راجع به علم و دین دارند چون اینها مسائل پیچیده ای هستند نیاز هست که اساتید به توانمندی برسند. یا در گرایش های دیگر مثل انقلاب، سوالات بسیار جدی ای دارند که باید پاسخ داده بشود. الحمدلله ستاد همواره حمایت می کند و شما فقط کافی است موضوع را انتخاب و استاد مربوطه را درخواست کنید تا هماهنگی لازم انجام شود. الان هم که فضای مجازی هست می شود ساده تر کار را انجام داد. حتی حضوری هم امکان پذیر است. این را به عنوان ماده 2 آموزشی عرض کردم.

وی افزود: دیگر ارزشیابی‌ها، ارزشیابی 360 درجه هست که در دانشگاه‌های علوم پزشکی وضعیت بهتر هست چون آنجا فقط 40 درصد موثر هست و 60 درصد سایر ارزشیابی هاست. اما در وزارت علوم و آزاد ارزشیابی دانشجویی ضریب بالایی دارد و این توانمندسازی باید اتفاق بیفتد.

حجت الاسلام محمدنژاد در ادامه گفت: نکته سوم بخش پژوهش هست که عمده مشکل اساتید در مقوله ارتقا مربوط به بحث پژوهش هست. معاونت آموزشی پژوهشی نهاد در سال‌های 96 و 97 مراکزی را در استان ها ایجاد کردند به این صورت که اگر مجوز مربوطه را اخذ می کردند می توانستند دانشجوی ارشد و دکتری هم جذب بکنند که به هر دلیل این کار شکل نگرفت. و کار سختی هم هست. خواهشم این است که کارگاه های پژوهشی را به صورت کارکردی درنظر بگیرید مثلا شما کارگاه را به این شرط برگزار بکنید که تعداد اساتید محدود باشد و سه روزه هم باشد اما در پایان با اشتراک نام مدرس کارگاه باید یک مقاله بیرون بیاید یعنی نتیجه باید این باشد. این کارها خیلی مورد استقبال قرار می گیرد.

وی ادامه داد: ارتقاء استادان معارف امید و آرزوی ماست و داشتن چندین استاد و دانشیار در گروه معارف پشتوانه نهاد خواهد بود که می تواند نتیجه آن مجله‌های علمی پژوهشی باشد که ثمره آن باز هم به گروه‌های معارف بازخواهد گشت. می دانیم که مسئولیت‌های زیادی به عهده شماست و پرداختی مناسبی هم صورت نمی‌گیرد اما باید دلسوزانه این مأموریت‌ها را پیش ببریم.

درسال گذشته 475 کارگاه و برنامه آموزشی و مهارتی برای مدرسان معارف اسلامی برگزار شد.

در ادامه علیرضا جباری رئیس اداره هم اندیشی استادان و کارگاه‌های استادان معارف اسلامی در اولین نشست مرکز با معاونین آموزشی – پژوهشی، ضمن ارائه گزارشی از فعالیت‌های کارگاه‌های گروه‌های معارف اسلامی در سه بخش گفت: مرحله اول فراخوان از همه دفاتر بود که موضوعات پیشنهادی خودشان را برای برگزاری برنامه‌هایی در جهت ارتقاء استادان معارف اسلامی اعلام کنند و این موضوعات به صورت بومی ارسال شود. در این مرحله بیش از هزار و ششصد موضوع فرستاده شد که با بررسی توسط کارگروه مرکز، با اولویت بندی موضوعات پرتکرار، تعداد 350 موضوع انتخاب و به همراه شیوه نامه برگزاری دوره‌ها ارسال شد.

وی در ادامه افزود: مرحله دوم مربوط به گزارش سال 99 است که در شرایط کرونایی انجام و تجربه ای شد که در فضای مجازی هم می شود فعالیت های موثری انجام داد. تعداد 473 برنامه ثبت شده به صورت مجازی در این سال برگزار شد که دو برابر سال 98 بود.

جباری تصریح کرد: مرحله سوم مربوط به راه‌اندازی گروه ها به تفکیک گرایش ها در سطح استان‌ها بعد از ارسال شیوه نامه است. که علاوه بر آن یک گروه عمومی از اساتید معارف هم تشکیل شد و حسن آن این بود که موضوعی که قرار بود به صورت کارگاه در وبینار برگزار شود در این کارگروه مطرح می شد و دوستان نقطه نظراتشان را اعمال کرده و بعد از جمع بندی توسط دبیر یا مدیرگروه در حضور مدرس، در نهایت به صورت کارگاه برگزار شد و به این صورت کارگاه ها از حالت یک طرفه خارج شد.

رئیس اداره هم اندیشی گفت: این ده استان برتر بنا به شاخص هایی انتخاب شدند که برخی از آن ها عبارتند از: تعداد برنامه های برگزار شده، تعداد مشارکت و حضور استادان در جلسات، انتخاب موضوعات کاربردی و به روز، حضور مدرس در کارگاه ها، مدت زمان جلسات و کارگاه ها و ارسال منظم گزارش جلسات برای مرکز هم اندیشی

جباری در ادامه افزود: کارگاه های برگزار شده در استان مرکزی 49 ، آذربایجان شرقی 45، بوشهر 38، هرمزگان 30، خوزستان 27، آزاد تهران 26، ایلام 21، سیستان 20 ، لرستان 18 و سمنان 15 برنامه را برگزار کردند.

کارگاه‌های روش تدریس و روش تحقیق و روش ارزشیابی برگزار می‌گردد.

در ادامه این نشست آقای دکتر وفایی معاون آموزشی - پژوهشی دانشگاه¬های استان تهران با تاکید بر لزوم برگزاری چنین جلساتی، گزارشی از فعالیت های  دانشگاه های آزاد استان تهران ارایه و افزود: طبق دسته بندی ای که ما در دانشگاه آزاد انجام دادیم و اساتید را به دو دسته الف و ب تقسیم کردیم، حقوق اساتید گروه الف حدود 4 میلیون تومان بیشتر از اساتید گروه ب هست. لذا بخشی از فعالیت های گروه الف باید فعالیت های اجرایی در دانشگاه باشد. پیشنهاد شد از بین اساتیدی که توانایی دارند، به تناسب هر گرایش، مسئولیت برگزاری کارگاه را برعهده بگیرند به شرطی که با  هماهنگی استان باشد و یک شیوه نامه بر اساس همان چیزی که نهاد اعلام کرده بود تهیه شد. در بحث بودجه ای هم مقرر شد تا برنامه ها برای یک ترم در قالب جدول به دفتر استانی ارسال شود و کل بودجه یک ترم تامین شود.

وی ادامه داد: سه کارگاه روش تدریس و روش تحقیق و روش ارزشیابی به صورت حضوری خواهیم داشت ان شاألله در نوزدهم و بیست و ششم ماه جاری  کارگاه روش تحقیق حضوری به مدت 16 ساعت با تمرکز بر سامانه علم سنجی ساجد خواهیم داشت. دانشگاه آزاد اساتید خودش را در سامانه رتبه بندی کرده و این قسمت علم سنجی مربوط می شود به  کارهای پژوهشی اساتید. تلاش ما این است استاد معارف لااقل در تکمیل سامانه علم سنجی مهارت پیدا کند. برای اساتید مدرس کارگاه، که نرخ دریافتی بالایی دارند اگر نهاد هماهنگی کند به شرط اینکه خروجی مناسبی داشته باشد بسیار عالی است. در بحث پژوهشی، استاد توانمندی با قیمت مناسب که بتواند کارگاه مفیدی را برگزار کند پیدا کردیم. در بخش روش تدریس و روش های ارزشیابی نیز برای شرکت در کارگاه، طبق نظام موضوعات تصمیم گرفتیم از اساتیدی که طی سه سال اخیر مجوز گرفته اند و ترجیحاً از هیئت علمی ها استفاده کنیم.

کارگاه‌های توانمندسازی مدرسان معارف اسلامی برگزار شود.

در ادامه آقای دکتر بسطامی معاون آموزشی - پژوهشی دانشگاه های استان ایلام نیز جهت بهبود کارهای گروه‌های معارف به ارایه چند پیشنهاد پرداخته، افزود: در بحث لزوم مشارکت اساتید در کارگاه‌ها متاسفانه بیشتر یکطرفه برگزار می شود و نیاز هست که حالت مباحثه و دو طرفه داشته باشد.

دوم تهیه بانک اطلاعاتی است. اگر بانک اطلاعاتی از اساتید مدرس و متخصص در زمینه‌های مختلف در دسترس معاونین آموزشی- پژوهشی باشد نیاز به مراجعه به ستاد نیست و انجام امور را ساده خواهد کرد.

سوم اینکه گواهینامه های توانمندسازی، موثر و تایید شده باشد که از طرف نهاد به شکل نظام‌مندی اقدام شود تا گواهی‌های صادر شده قابل ارائه و قابل استفاده باشد.

چهارم تسهیل در روند چاپ مقالات است. می‌طلبد نهاد حمایتی کند و یا برای اساتید یک سهمیه در نظر بگیرد.

پنجم در حوزه فرهنگی ما طرحی را با عنوان دوشنبه های قرآنی در نظر گرفتیم که خوب است در همه دانشگاه ها این کار انجام شود همچنین مسابقات قرآنی که برگزار می‌کنیم.

پیشنهاد آخر در مورد شبهات اعتقادی است. اگر با نگاه ویژه در کارگاه‌ها راجع به این مسأله و توانمندسازی اساتید در این حوزه پرداخته شود بسیار اقدام خوبی خواهد بود.

نهاد باید در زمینه ارتقای اساتید دروس معارف اسلامی در دانشگاه ها اقدام جدی کند.

آقای دکتر حسین زاده، معاون آموزشی و پژوهشی دانشگاه های خوزستان نیز در ارتباط با کارگاه ها گفت:پیشنهادی دارم اینکه یکی از آفت های در ارتباط با کارگاه‌ها بحث بیلان کاری است. اینکه ما فقط دنبال تعداد و کمیت باشیم کمکی نمی کند و باید برویم به سمت کارگاه های پرمحتوا متاسفانه گاهی فقط به سمت بیلان کاری می‌رویم.

وی ادامه داد: در ارتباط با بحث ارتقا الان درخصوص تمدید یا تبدیل وضعیت مسائلی اتفاق افتاده که نیاز به پشتیبانی نهاد دارد. به این شکل که رئیس دانشگاه به راحتی می تواند روند ارتقاء اساتید را کند نماید و معاونت باید اینجا ورود کند و نگذارد دانشگاه به تنهایی ما را از این روند دورکند. چرا دانشگاهی مثل معارف یا باقرالعلوم را به بهانه دولتی نبودن دانشگاه حساب نمی کنند و با تصمیمات شخصی مانع از فعالیت اساتید و یا ارتقاء آن‌ها می شوند لازم است معاونت حضور فعال داشته باشد.

دکتر حسین زاده تصریح کرد: یکی از مشکلات ما بند 3 هست چون بسیاری دانشگاه ها تحصیلات تکمیلی ندارند بند 3 بسیار مشکل می شود. در مورد مقالات الان فقط بحث کیفیت نیست چون بسیاری مقالات با رابطه چاپ می شوند. و این روندها باید اصلاح شود. ما حد اقل انتظار داریم مقالات معارف لااقل با تلفن چاپ نشود. و روند توانمندسازی اساتید به مرور بهبود پیدا می کند اگر حمایت شود. در زمینه‌های شکلی هم با سخت گیری‌هایی که جدیدا ایجاد شده لازم هست اساتید تقویت شوند.

مرکز جامع سلامت بین رشته ای در شمال غرب کشور فعال می‌شود

آقای دکتر پروین زاده معاون آموزشی - پژوهشی دانشگاه های آذربایجان شرقی نیز گزارشی اجمالی از برنامه‌های برگزار شده در استان ارائه نموده و افزود: ما هر دو سال یک بار با حضورآقای دکتر قراملکی کارگاه روش تحقیق داریم. در بحث روش تدریس هم که در فضای مجازی نهاد دوره ها برگزار می شود و فعلا دوره حضوری نداریم.

دکتر پروین زاده گفت: نشست‌های مختلف اساتید و گفتگوی ماه که به صورت منظم برگزار می شود. پتانسیل دیگر هم که ما در استان داریم بحث مرکز جامع سلامت بین رشته‌ای هست که قرار شد شمال غرب کشور را پوشش دهد و مجوز مجله ای به تازگی اخذ شده و نشست هایی با اساتید داریم که البته نیاز به حمایت نهاد داریم.

وی افزود: اساتید درخصوص چاپ مقالات مشکلاتی دارند که امید کمک هست و درمورد گزارش گیری هم این سامانه جدید بسیار حرکت خوبی است و یک آرشیو برای خود ما هم خواهد بود.

حق التدریس هایی که نیازمند ارتقا در تمام حوزه ها هستند.

آقای دکتر نوری معاون علمی - پژوهشی دانشگاه های سیستان و بلوچستان در زمینه مشکل ارتقاء مدرسان دروس معارف اسلامی گفت: در ارتقاء اساتید به چند نکته باید توجه شود ،ارتقا معرفتی- مهارتی تمام مدرسان معارف اسلامی چه هیئت علمی و چه غیر هیئت علمی و حق التدریس هایی که نیاز به ارتقا در تمام حوزه ها دارند که امیدوارم مدنظر باشند و صرفا کارگاه ها بحث ارتقا نباشد که بنده اعتقاد راسخ دارم که ارتقا که یکی از شرط های اصلی است که نسبت به سایر اساتید دروس تخصصی کم نیاید.

وی افزود: پیشنهاد بعدی بنده اینکه محتوا در حوزه مباحث تقریبی در سامانه اموزش مجازی دانشگاهیان توسط اساتید صاحب نظر بارگزاری شوند و اساتید متخصص هم برای استان‌ها معرفی شوند که بتونیم از آنها استفاده کنیم. نکته سوم اینکه غیر انتفاعی ها، علمی کاربردی‌ها پای کار بیایند و بزرگواران در نشست ها شرکت کنند. در بین دو ترم سعی می کنیم کارگا های بیشتری برگزار کنیم.

در ادامه آقایان دکتر رهنما معاون آموزشی - پژوهشی دانشگاه‌های استان لرستان، دکتر پریمی معاون آموزشی - پژوهشی دانشگاه‌های استان سمنان و آقای دکتر گرگین معاون آموزشی - پژوهشی دانشگاه‌های استان بوشهر مطالبی در باره انتخاب مدیر گروه به صورت گردشی برگزاری. جلسات و کارگاه‌های گفتگوی ماه بصورت کشوری و استفاده از از ظرفیت‌های اساتید حق التدریس، مطالبی بیان کردند.

کلمات کلیدی